شبکه لایتنینگ چیست و چگونه کار می‌کند؟

شبکه لایتنینگ چیست و چگونه کار می‌کند؟ آیا شبکه لایتنینگ راه حلی برای مشکل مقیاس‌پذیری است؟ برای آشنایی با شبکه لایتنینگ یا همان صاعقه این مقاله را از دست ندهید تا بتوانید تراکنش‌های خود را با بهترین سرعت ممکن ثبت کنید.

شبکه لایتنینگ چیست؟

شبکه لایتنینگ (صاعقه) یک راهکار لایه دوم (Second Layer) یا برون زنجیره‌ای (Off-Chain) است. این شبکه در ارز دیجیتال بیت کوین، امکان تراکنش‌های بیشتری را روی بلاک چین می‌دهد. تراکنش‌هایی که در بلاک چین بیت کوین انجام می‌شوند سرعت و تعداد پایینی دارند. به همین دلیل لایتنینگ به کمک بیت کوین آمده که در ادامه نحوه عملکرد آن را بررسی می‌کنیم.
شبکه لایتنینگ بیت کوین به شکل برون زنجیره‌ای عمل می‌کند و نیازی به ثبت تمام تراکنش‌ها روی بلاک چین را ندارد. توجه داشته باشید لایتنینگ، سافت فورک و هارد فورک نیست و احتیاجی به اجماع بر روی شبکه بلاک چین بیت کوین، برای تأیید کردن تراکنش‌ها وجود ندارد. برای توضیح لایتنینگ از بیت کوین کمک گرفتیم؛ اما این فناوری تنها مربوط به بیت کوین نمی‌شود و در سایر ارزهای دیجیتال نیز کارایی دارد.
عملکردی که لایتنینگ را راهکاری مهم نشان می‌دهد این است که درواقع لایتنینگ، افراد کانال‌های پرداختی در بلاک چین ایجاد می‌کنند که به‌صورت همتا به همتا (P2P) فعالیت می‌کنند و بین معامله بین دونفر انجام می‌شود و دخالتی از شخص سوم وجود ندارد.
با استفاده از لایتنینگ مبادلات انجام شده به شکل آنی قابل انجام است و محدودیتی برای کاربران در نظر گرفته نشده که این به معنای نامحدود بودن در لایتنینگ اشاره می‌کند.
برای تأیید شدن تراکنش باید مبلغی به‌عنوان کارمزد بپردازید. اما اگر کارمزد از مبلغ انتقالی بیشتر باشد، آیا غیرمنطقی نیست؟ در نتیجه لایتنینگ این مشکل را حل می‌کند و امکان پرداخت مبلغ‌هایی که ناچیز و کم هستند را امکان‌پذیر می‌کند.

مشکل مقیاس‌پذیری چیست؟

برای تعریف مقیاس‌پذیری می‌توان گفت «منظم بودن و به‌هم‌نخوردن عملکرد طبیعی شبکه با بیشتر شدن کاربران و تراکنش‌ها می‌باشد که بتوان تقاضای به وجود آمده را کنترل کرد.»

مشکلی که در بیت کوین برای کاربران وجود داشت از این قرار بود:

1- کارمزد بالا برای تراکنش‌هایی با مبالغ ناچیز و کم
2- زمان زیادی صرف تأیید تراکنش‌ها می‌شود.

لایتنینگ به کمک کاربران آمده است و این دو مشکل بزرگ را حل کرده. لایتنینگ رد شبکه بلاک چین بیت کوین، امکان تراکنش‌های سریع و کم هزینه را مانند خرید یک ساندویچ، فراهم کرده است؛ بنابراین لازم نیست برای خرید ساندویچ زمان زیادی بگذاری تا تراکنش شما ثبت و تأیید شود.
بلاک چین‌هایی که امروزه از آنها استفاده می‌شود، برای حفظ غیرمتمرکز بودن شبکه مجبور به زیر پا گذاشتن مقیاس‌پذیری شده‌اند. حتماً شنیده‌اید که بیت کوین 7 تراکنش را ثانیه انجام می‌دهد اما با وجود کاربران بسیار زیادی که از آن استفاده می‌کنند، یک مشکل بزرگ است.
مشکل مقیاس‌پذیری در اواخر سال 2017 و اویل سال 2018 در شبکه بیت کوین رخ داد که زمان تأیید تراکنش‌ها افزایش یافت و نرخ کارمزدها به شدت افزایشی بود.

شبکه لایتنینگ (Lightning Network) چگونه کار می‌کند؟

شبکه لایتنینگ (Lightning Network) چگونه کار می ‌کند؟

همانطور که گفتیم لایتنینگ کانال پرداختی بین دو طرف معامله برقرار می‌کند. کانال های پرداختی “کیف پول های چند امضایی” هستند که با برخی عوامل به آنها بهبود بخشیده اند؛ بنابراین تراکنش که انجام می‌شود زمانی بسیار کمتری خواهد بود. یعنی به میزان برقراری ارتباط بین دو کیف پول زمان خواهد برد.

در ادامه مثالی از نحوه عملکرد لایتنینگ (Lightning) خواهیم زد تا درک بهتری از موضوع داشته باشید.
شاید تصور کنید عملکرد برون زنجیره‌ای بیت کوین‌ها را از شبکه بلاک چین بیت کوین خارج می‌کند اما این تصور اشتباه است و تا زمانی که کانال ارتباطی بین دو طرف معامله باز باشد، یک آدرس چند امضایی در بلاک چین موردنظر ثبت شده که در آن قرار دارند.
پایان یافتن کانال ارتباطی با رضایت دو طرف کانال امکان پذیر است و زمانی که کانال بسته شود، تراکنشی به بلاک چین ارسال شده که آخرین موجودی هر دو نفر روی شبکه بلاک چین به ثبت می‌رسد. علاوه بر این تراکنشی که در پایان یافتن کانال ثبت می‌شود، در هنگام ایجاد کانال تراکنشی روی بلاک چین ثبت و ذخیره می‌شود که مقدار بیت کوین هر فرد را در کانال معین می‌کند.
حساب و کتابی که بین شما و دوستتان رد و بدل می‌شود از طریق لایتنینگ امکان پذیر است و به جای اینکه حساب خود را روی کاغذ یادداشت کنید، روی بلاک چین ذخیره می‌کنید و خیالتان از بابت دقت در محاسبات راحت است.
البته همیشه نباید بین دو فرد برقرار باشد و ممکن است بین یک فروشگاه و یک شخص ایجاد شود. فرض کنید برای مبادله وجهی بین خودتان و یک فرد ناشناس از لایتنینگ استفاده می‌کنید، اما چطور به آن اعتماد دارید؟ زمانی که یک کانال ایجاد می‌شود، هریک از دو طرف معامله مقدار مشخصی بیت کوین یا رمزارز دیگر در کانال قرار می‌دهند که به عنوان یک وثیقه کار می‌کند. این مقدار بیت کوین باید مساوی باشد و یا بیشتر از وجه انتقال داده شده باشد.

مثالی در مورد عملکرد لایتنینگ (Lightning)

دو شخص را در نظر بگیرید که باید به‌سرعت بین آنها وجهی رد و بدل شود. مثلاً بین خریدار و مسئول حسابداری شرکت که باید به‌صورت مدام با یکدیگر در ارتباط باشند؛ در نتیجه باید کانالی بین خودشان ترتیب دهند تا به‌سرعت وجه موردنظر انتقال داده شود.
آنها از صاعقه (لایتنینگ) استفاده می‌کنند تا این تبادلات به‌راحتی امکان‌پذیر باشد. ممکن است این ارتباط بین یک ارگان و یک نفر و مؤسسه‌ای با مؤسسه دیگر برقرار باشد.
خب برای ارتباط بین خریدار شرکت و حسابدار، ابتدا باید کیف پولی چند امضایی درست شود که هر دو به کلیدهای خصوصی کیف پول دسترسی داشته باشند. سپس مقداری مشخص در کیف پول قرار می‌دهند. به عنوان مثال 2 بیت کوین (BTC). از این مرحله به بعد حسابدار و خریدار شرکت می‌توانند به‌صورت بی‌نهایت بین خودشان معامله کنند و تراکنش انجام دهند.
شبکه لایتنینگ معاملات را در کیف پول مشترک دو نفر ثبت می‌کند و در شبکه بلاک چین قرار نمی‌دهد تا باعث ازدحام تراکنش‌ها نشود. هم‌اکنون نوبت به انتقال وجه می‌رسد. حسابدار قصد دارد مقداری بیت کوین (0.5 بیت کوین) به خریدار انتقال دهد. ابتدا باید حق مالکیت 0.5 بیت کوین را به خریدار بدهد. در ادامه هر دو نفر با کمک کلیدهای خصوصی خود بالانس تراکنش جدید را تأیید می‌کنند.
چه زمانی کانال بسته می‌شود؟ زمانی که دو طرف معامله با یکدیگر توافق کنند. زمانی که کانال بسته شود، الگوریتم‌های بیت کوین آخرین امضای دو طرف معامله را بر مبنای ترازنامه حسابشان، قرار می‌دهد.
در این هنگام که کانال بسته می‌شود، بالانس نهایی به بلاک چین بیت کوین اضافه شده و در آن ثبت می‌شود؛ بنابراین نتیجه می‌گیریم که شبکه لایتنینگ قادر است تراکنش‌های نامحدودی بین دو یا چند شخص برقرار کند و در پایان فعالیت کانال، تنها یک تراکنش در بلاک چین موردنظر ثبت کند.

مزایا و معایب شبکه لایتنینگ

با توجه به مطالب گفته شده با شبکه لایتنینگ آشنا شدید و در این قسمت به مزایا و معایب آن می‌پردازیم تا بدانیم واقعاً پتانسیل خوبی برای حل مشکل مقیاس‌پذیری است یا خیر؟

مزایای شبکه لایتنینگ چیست؟

1- لایتنینگ برای تراکنش‌هایی مناسب است که از نظر مقدار کم باشند و سرعت بالایی برای انجام تراکنش خود نیاز داشته باشند.
2- شبکه لایتنینگ ارسال و دریافت آنی را امکان‌پذیر می‌کند.
3- لایتنینگ از روش برون زنجیره‌ای استفاده می‌کند که مشکل مقیاس‌پذیری را حل می‌کند در نتیجه ممکن است از ترافیک‌هایی که توسط تراکنش‌ها در بلاک چین بیت کوین رخ می‌دهد، جلوگیری کند.

معایب شبکه لایتنینگ چیست؟

1- معاملاتی که در شبکه لایتنینگ انجام می‌شود، خارج از بلاک چین است و بلاک چین دسترسی کاملی بر تراکنش‌های انجام شده ندارد که برای شبکه لایتنینگ نقطه ضعف بزرگی محسوب می‌شود. به دنبال این موضوع امنیت تراکنش‌ها کاهش‌یافته و به همین دلیل است که لایتنینگ برای معاملات کوچک و ناچیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.
2- اگر شبکه لایتنینگ فراگیر شود و بتواند معاملات و تراکنش‌هایی با مبالغ بالا را انجام دهد، شبکه را متمرکز می‌کند و معاملات را از حالت غیرمتمرکز خارجی می‌کند که به خودی خود خطرناک است. ممکن است این عملکرد موجب هک کانال‌ها شود که بقیه شبکه را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.

3- به‌صرفه نبودن شبکه لایتنینگ از نظر اقتصادی نیز یکی از معایب آن برای بلاک چین بیت کوین و ماینرها محسوب می‌شود. رفع این مشکل با افزایش هزینه‌های این شبکه همراه است که به نفع گره‌هایی است که کانال‌های لایتنینگ را حفظ می‌کنند.

نحوه عملکرد شبکه لایتنینگ را توضیح دادیم و مثالی را برای درک بهتر موضوع خدمت ما ارائه کردیم. شبکه لایتنینگ در اوایل مسیر خود است و امیدواریم در ادامه، پله‌های ترقی را طی کند و با رفع معایب خود، بخش گسترده‌ای از تراکنش‌ها را به دست بگیرد. در مقاله بعدی در مورد “سگویت” صحبت می‌کنیم که حتماً باید آن را مطالعه کنید.